Zonnepanelen installeren, dat kan toch iedereen?

De snelle groei van de zonnepanelen markt is toe te juichen maar brengt ook risico’s met zich mee. Het installeren van een PV-installatie vereist vakkennis. Hoe is het daarmee gesteld? Waar staan we vandaag? Allart de Jong, directeur van Omega Training & Inspectie geeft zijn visie.

De PV-markt is momenteel een van de grote groeimarkten in Nederland. Het gaat natuurlijk ook om een fantastisch product: met een relatief betaalbare investering je energielasten terugdringen, en dat met een gunstige terugverdientijd.

Tegelijk hebben we te maken met een markt met minimale marges. Elke euro dient twee keer omgedraaid te worden. Installateurs staan onder druk. Velen zijn reeds failliet en gedupeerden blijven achter. En dan hebben we het nog niet eens over de kwaliteit van de installaties en de gevaren voor de installateur. De toestroom van zzp’ers uit andere vakgebieden, zonder elektrotechnische achtergrond, draagt niet
bij aan de kwaliteit van de gemiddelde installatie.

Kwaliteit zonnepaneelinstallaties

In de kwaliteit van de installatie liggen kansen. Als een installatie goed en veilig is aangelegd en correct is opgeleverd, zal dat de klant een prettig gevoel geven. En er is geen betere reclame dan mond-tot-mondreclame. Ik zeg weleens tegen onze cursisten dat het lijkt of de markt verkeerd om begonnen is. Het is immers heel eenvoudig een PV-installatie neer te leggen. Materialen worden met de ladder naar boven gebracht, geen valbeveiliging, er wordt gewerkt met standaard stekkers, kabel naar binnen, aansluiten op het net en klaar! Er worden echter heel wat eisen gesteld aan het installatieproces, iets waar nog te weinig aandacht voor is. Zo komen wij tijdens inspecties nogal wat dubieuze zaken tegen. Een kleine opsomming:

  • Losse connectoren
  • Kabels los over het dak
  • Verkeerd gebruik van schakelmateriaal
  • Onjuiste toepassing van aardlekschakelaars
  • Verkeerde configuraties van panelen /omvormers
  • Niet naleven Arbeidsomstandighedenbesluit / NEN 1010
  • Onvoldoende / teveel ballast
  • Inductielussen

Hoe gaan we ervoor zorgen dat dit soort zaken voorkomen gaat worden? Welke maatregelen kan een installateur nemen zodat hij voldoet aan de wettelijke bepalingen en aan het bestek van zijn opdrachtgever? Enkele zaken waaraan ik graag extra aandacht voor
wil vragen:

Risico Inventarisatie & Evaluatie

Ten eerste: voor aanvang van de installatie dient de installateur een Risico Inventarisatie & Evaluatie uit te voeren. Dit om de gevaren in te schatten die bij het installeren komen kijken. Groot voordeel is dat deze RI&E hem de kans biedt zo efficiënt mogelijk te werken. Zaken die normaliter wellicht over het hoofd worden gezien, kunnen nu worden gedetecteerd.

Werken op hoogte

In Nederland gelden er belangrijke eisen bij het werken op hoogte. Dat is niet voor niets, elk jaar zijn er slachtoffers te betreuren bij het werken op hoogte. Het is dan ook aan te bevelen collectieve valbeveiligingsmaatregelen toe te passen, aangevuld met individuele
valbeveiliging. Door het gebruik van deze middelen zal het risico van vallen een stuk kleiner worden, en de gevolgen minder ernstig.

Passend gereedschap

Het monteren van een PV-installatie vraagt om vakmanschap. Het gebruik van de juiste materialen en passend gereedschap is dan ook van essentieel belang. Een voorbeeld:

de veelgebruikte MC4-connectors dienen aangezet te worden door middel van een MC4-krimptang. Doet men dit met een punttang of een ander soort tang, dan zullen de connectoren over het algemeen vrij eenvoudig los te krijgen zijn. Dit is erg riskant voor de gebruiker, omdat er een behoorlijke stroom kan lopen (tot wel 10ADC, in combinatie met een vrij hoge spanning). Gevolg: een vlamboog of brand. Bij het gebruik van het juiste gereedschap zullen de MC4-connectoren niet losraken en is de kans op ongelukken enorm  teruggedrongen.

NEN 1010 voor zonnepanelen

Bij het installeren van een nieuw gedeelte in een elektrische installatie wordt in Nederland over het algemeen de NEN 1010 gevolgd. Jammer genoeg is niet elke solar-installateur geschoold op dit gebied, met als gevolg gevaarlijke situaties in zowel het DC- als AC-traject. We constateren regelmatig dat aders op doorbranden staan, of dat aardlekschakelaars volledig verzadigd geraakt zijn door de invloed van DC lekstromen vanuit trafoloze omvormers. Dit kan fatale gevolgen hebben voor de eigenaar van de installatie.
In rubriek 712 van de NEN 1010 worden belangrijke zaken genoemd, in de nieuwste NEN1010:2015 is zelfs een zeer grote uitbreiding op te merken. Omega Training & Inspectie organiseert daarom ook het seminar ‘NEN1010:2015 toegepast op PV Installaties’, zodat de installateur volledig op de hoogte is.

NEN-EN 62446

In de NEN-EN 62446 staan de minimale eisen die gesteld worden aan de oplevering en inspectie van PV-installaties. Belangrijk onderdeel van de oplevering is de zogeheten Opleveringsinspectie. Deze inspectie bestaat zoals te doen gebruikelijk uit een visuele controle, meting en beproeving en rapportage.

In de praktijk blijkt dat inspecties vaak niet worden uitgevoerd. Waar men bij de aanleg van een ‘normale’ AC- installatie eigenlijk altijd een aantal testen uitvoert met een installatietester, gebeurt dat bij PV-installaties nagenoeg niet. Dit, terwijl er heel wat instrumenten
op de markt zijn die het testen juist heel eenvoudig maken. De tijdsinvestering is nagenoeg nul en de metingen zeggen veel over de kwaliteit van de op te leveren installatie.

Wat te meten?

Welke metingen moeten dan worden uitgevoerd? Aan de AC-zijde:

  • Beschermingsleiding
  • Netimpedantie en circuitimpedantie;
  • Isolatieweerstand;
  • Aanspreektijd en -stroom van de aardlekschakelaar (indien aanwezig);
  • Polariteit;
  • Fasevolgorde;
  • Functionele test.

Aan de DC-zijde:

  • zonnesterkte (op te nemen tijdens de Voc- en Isc-meting);
  • Beschermingsleiding (indien aanwezig);
  • PV string open klemspanning Voc;
  • PV string kortsluitstroom Isc;
  • PV string isolatieweerstand;
  • Functietest PV stroom.

Al deze metingen dienen in een rapport te worden vastgelegd en overhandigd aan de klant. Let wel: deze metingen zijn vaak zeer eenvoudig uit te voeren!
De resultaten van de metingen helpen de installateur. Hij kan immers direct zien of alles correct is aangesloten, of de panelen correct functioneren en of het verlies van een PV-installatie tot een minimum beperkt wordt.

Inspecties door Omega Inspectie

Naast het bieden van opleidingen voor de PV Installatier, biedt Omega Inspectie ook de inspectie van zonnepanelen aan. Met meer dan 1500 inspecties per jaar en 1000 beoordelingen van documentatie, kan gerust worden gezegd dat Omega uw partner is. Heeft u interesse hoe Omega u kan ontzorgen op het gebied van zonnepanelen? Neem dan contact met ons op!

Cursus Installeren, opleveren & inspecteren zonnepanelen

Omega Training & Inspectie verzorgt met grote regelmaat de cursus Installeren, opleveren en Inspecteren zonnepanelen. Op diverse locaties door het hele land wordt u geschoold in alle zaken welke komen kijken bij het correct installeren, opleveren en inspecteren van de zonnepanelen. Interesse? Klik hier en schrijf u in voor 1 van de data!

Bron: Installatiezaken juni 2015